Naar de inhoud

Hoe kies je een goede makelaar? 12 vragen voor het gesprek

12 vragen voor het kennismakingsgesprek met een verkoopmakelaar, met per vraag de rode vlag: btw, intrekkingskosten, biedlogboek en klachtenregeling.

Redactie Makelaarsinzicht10 min lezenMakelaar kiezen

In dit artikel

Kies een verkoopmakelaar op wat hij op papier wil afspreken, niet op wie de hoogste waarde voor je huis noemt. Nodig drie tot vier kantoren uit, stel ze dezelfde twaalf vragen en vergelijk de tarieven in euro’s inclusief btw, bij dezelfde verkoopprijs.

Kies op afspraken, niet op de hoogste waardebepaling

De waardebepaling in een kennismakingsgesprek is een inschatting, geen belofte. De afspraken in de opdracht zijn wel bindend. Wat de koper uiteindelijk betaalt, hangt af van de markt en niet van het getal dat een makelaar aan je keukentafel noemt.

Toch is het verleidelijk om de makelaar met de hoogste waarde te kiezen. Dat voelt logisch, maar het levert je niets op als die waarde niet klopt. Kantoren weten dat. Wie het hoogst inzet, heeft een betere kans op de opdracht. Daarom is het verschil tussen een onderbouwde en een gunstige waardebepaling belangrijker dan de hoogte ervan. Verderop staat hoe je dat verschil herkent.

Wat je wel kunt vergelijken en vastleggen: het tarief inclusief btw, de extra kosten, wat het kost als je stopt, wie het werk doet, hoe er geboden wordt en waar je terechtkunt als het misgaat. Daar gaan de twaalf vragen over.

Drie tot vier kantoren uitnodigen

Met drie of vier gesprekken zie je genoeg verschil in waarde, tarief en aanpak. Bij meer gesprekken lopen de antwoorden door elkaar.

Zorg voor een mix. Bijvoorbeeld een kantoor dat veel in jouw buurt verkoopt, een kantoor van een andere brancheorganisatie of een ongebonden kantoor, en eventueel een makelaar met een vast tarief. Vraag bij het maken van de afspraak of het gesprek en de waardebepaling iets kosten, zodat je achteraf geen rekening krijgt.

Stel iedereen dezelfde vragen, liefst in dezelfde volgorde, en schrijf de antwoorden op. Alleen dan kun je ze later naast elkaar leggen. Weet je nog niet welk tarief redelijk is? Lees dan eerst wat een makelaar kost en reken je eigen situatie uit met de rekenhulp makelaarskosten.

De 12 vragen voor je kennismakingsgesprek

Elke vraag hieronder heeft een reden en een antwoord waarbij je moet doorvragen. De zinnen tussen aanhalingstekens kun je letterlijk zo stellen.

1. “Bent u lid van NVM of Vastgoed Nederland, of bent u ongebonden?” Waarom: een geschil met je makelaar kun je alleen aan de Geschillencommissie Makelaardij voorleggen als hij lid is van NVM of Vastgoed Nederland. Vastgoed Nederland is per 1 januari 2025 ontstaan uit de fusie van VBO en VastgoedPRO. Rode vlag: een vaag antwoord, of “dat maakt voor u niet uit”. Ongebonden zijn is op zich geen probleem. Vraag dan wel: “Waar kan ik terecht als we het niet eens worden?”

2. “Staat de makelaar die mijn huis verkoopt in het register van VastgoedCert, en als wat?” Waarom: in het openbare register van VastgoedCert zie je of iemand ingeschreven is als Assistent-, Kandidaat- of Register-Makelaar, in welke kamer (Wonen, Bedrijfsmatig vastgoed en/of Landelijk vastgoed) en bij welk kantoor. Register- en Kandidaat-Makelaars moeten elk jaar nascholing halen. Wie dat niet doet, kan (tijdelijk) worden uitgeschreven. Rode vlag: de ingeschreven makelaar zit alleen bij het gesprek, en het werk wordt gedaan door iemand die je niet in het register terugvindt.

3. “Wie doet de bezichtigingen, en wie is mijn vaste aanspreekpunt?” Waarom: bij de bezichtigingen en de onderhandeling wordt je huis verkocht. Je wilt weten wie dat doet en hoe snel je diegene bereikt. Rode vlag: “Dat regelen we op kantoor”, zonder naam. Of bezichtigingen die standaard door wisselende mensen worden gedaan, terwijl dat in de offerte niet staat.

4. “Hoe komt u aan deze waarde? Welke verkopen in de buurt gebruikt u als vergelijking?” Waarom: een goede waardebepaling rust op recente verkopen van vergelijkbare woningen, met uitleg over de verschillen met jouw huis. Rode vlag: een bedrag zonder vergelijkingswoningen, of een waarde die duidelijk hoger is dan die van de andere kantoren zonder dat de makelaar kan zeggen waarom.

5. “Wat is uw tarief in euro’s, inclusief btw, bij een verkoopprijs van [bedrag]?” Waarom: volgens artikel 3 van de Algemene Consumentenvoorwaarden Makelaardij (de voorwaarden van NVM-makelaars) zijn het loon en de kosten in de opdracht inclusief btw. In offertes en op websites staan percentages soms toch zonder btw. Op een verkoopprijs van 500.000 euro is 0,1 procentpunt verschil 500 euro. Rode vlag: alleen een percentage, zonder btw-status. Of “dat zien we bij de opdracht wel”.

6. “Wat zit er in dat tarief, en welke kosten komen erbij?” Waarom: volgens artikel 11 van de consumentenvoorwaarden mag de makelaar naast zijn loon alleen kosten rekenen (bijvoorbeeld voor advertenties) als je daar vooraf mee hebt ingestemd. Je wilt dus vooraf een lijst met bedragen. Rode vlag: “de gebruikelijke kosten” zonder bedragen, of een “pakket” waarvan niet duidelijk is wat erin zit.

7. “Wat kost het als ik de opdracht intrek, of als het huis niet verkocht wordt?” Waarom: volgens artikel 14 kun je de opdracht altijd intrekken, zonder opzegtermijn. De makelaar heeft dan recht op de afgesproken kosten die hij echt gemaakt heeft. Op een deel van zijn loon heeft hij alleen recht als dat is afgesproken of op grond van artikel 19. Schadevergoeding hoef je niet te betalen. Wat er bij jou wordt afgesproken, staat dus in de opdracht. Rode vlag: een intrekkingsvergoeding die pas in de opdracht opduikt en niet in het gesprek genoemd is. Of een makelaar die niet kan zeggen hoe hoog die is.

8. “Welke verkoopmethode adviseert u voor mijn huis, en waarom?” Waarom: sinds 1 februari 2026 moeten NVM-leden bij woningverkopen door particulieren het NVM-protocol Transparant Bieden volgen. Daarin staan onder meer een open veiling met een biedtermijn en bieden zonder biedtermijn. De keuze bepaalt hoe kopers bieden en hoe lang het traject duurt. Belangenorganisatie VEH noemt het protocol een stap achteruit. Rode vlag: één methode voor elk huis, zonder uitleg waarom die bij jouw woning en jouw buurt past.

9. “Werkt u met een digitaal biedlogboek, en wanneer kan ik dat inzien?” Waarom: sinds 1 januari 2023 is een digitaal biedlogboek verplicht voor makelaars die lid zijn van een brancheorganisatie. Onder het NVM-protocol staan de biedingen in een online biedlogboek dat de verkopende makelaar en de bieders kunnen zien. Zo kun je achteraf nagaan wie wat bood en wanneer. Rode vlag: geen biedlogboek, of biedingen die je alleen mondeling hoort.

10. “Welke woningen zoals de mijne heeft u het afgelopen jaar verkocht?” Waarom: kennis van de buurt en van dit soort woningen (appartement, rijtjeshuis, vrijstaand) zie je terug in de waardebepaling, de verkoopmethode en de onderhandeling. Rode vlag: alleen algemene verkoopcijfers van het hele kantoor, zonder voorbeelden die op jouw huis lijken.

11. “Wat doet u als er na een paar weken weinig bezichtigingen of geen biedingen zijn?” Waarom: het antwoord laat zien hoe de makelaar zijn vraagprijs onderbouwt. Een realistische makelaar heeft een plan dat over meer gaat dan de prijs. Rode vlag: “dan zakken we gewoon wat”. Als dat het eerste antwoord is bij een hoge waardebepaling, was de hoge waarde waarschijnlijk vooral bedoeld om de opdracht binnen te halen.

12. “Mag ik de opdracht en de voorwaarden vooraf meenemen om ze te lezen?” Waarom: volgens artikel 3 van de consumentenvoorwaarden legt de makelaar de opdracht schriftelijk vast, met de dienstverlening, het loon en de kosten. Daar staan je afspraken in, en vóór het tekenen kun je nog onderhandelen. Wat erin hoort, lees je in de opdracht aan je makelaar. Rode vlag: druk om direct te tekenen, of een opdracht die je niet mee naar huis mag nemen.

Lidmaatschap en register: wat het wel en niet zegt

Een lidmaatschap geeft je een klachtroute en het register laat een opleiding zien. Geen van beide garandeert dat het goed gaat.

Wat lidmaatschap je wel geeft: toegang tot de Geschillencommissie Makelaardij. Volgens de brochure van De Geschillencommissie (19 november 2025) gelden daarbij deze regels:

Regel Wat het betekent
Alleen je eigen makelaar Over de makelaar van de koper of verkoper aan de andere kant kun je hier niet klagen
Makelaar moet lid zijn Van NVM of Vastgoed Nederland
Eerst zelf klagen Bij de makelaar, en daarna binnen 12 maanden voorleggen
Klachtengeld 77,50 euro, een deel krijg je terug als je gelijk krijgt
Grens bij schadeclaims Hooguit 10.000 euro belang

Wat lidmaatschap niet zegt: dat de makelaar beter werkt. Het Verwey-Jonker Instituut ondervroeg in opdracht van het ministerie van BZK 1.542 mensen die in de drie jaar daarvoor een woning kochten of verkochten, of dat probeerden. Het onderzoek verscheen in oktober 2026. 27,8% had minstens één slechte ervaring met een makelaar. Dat ging over 14,9% van alle 4.035 makelaarscontacten. Van de makelaars over wie iets negatiefs werd gemeld, was 87% lid van een brancheorganisatie en 53% gecertificeerd.

Volgens de Kamerbrief van 1 oktober 2026 is ongeveer 80% van de makelaarskantoren in de koopsector aangesloten bij een beroepsorganisatie. Die getallen meten niet precies hetzelfde (kantoren tegenover makelaars). Toch is de conclusie duidelijk: ook bij leden gaat het geregeld mis. Lidmaatschap is een voorwaarde voor de klachtroute, geen kwaliteitskeurmerk.

Bovendien klaagt bijna niemand. In 86% van de gevallen met een negatieve ervaring werd geen klacht ingediend, 12,5% klaagde bij de makelaar zelf en 2% meldde het bij het Klachtenloket Vastgoedprofessionals. Afspraken die je vooraf op papier zet, beschermen je dus meer dan een klachtprocedure achteraf.

Een wettelijk register voor makelaars bestaat nog niet. In de Kamerbrief van 1 oktober 2026 kiest de minister voor een registerplicht voor iedereen die makelaarsdiensten aanbiedt. Daarbij komen wettelijke gedragsnormen, zoals een biedlogboek volgens NTA 8061, tijdige en volledige informatie en gelijke behandeling. Ook komt er verplichte aansluiting bij De Geschillencommissie. De Kamer hoort in het eerste kwartaal van 2027 meer. Tot dan kun je vooral het VastgoedCert-register en het lidmaatschap zelf nagaan.

Rode vlaggen in het kennismakingsgesprek

Twijfel je over een kantoor, kijk dan of je een van deze signalen herkent.

  • Een hoge waarde zonder onderbouwing. Geen vergelijkingswoningen, veel hoger dan de andere kantoren, en bij vraag 11 meteen “dan zakken we”.
  • Een percentage zonder btw-status. Een tarief dat pas bij de opdracht “inclusief” of “exclusief” blijkt te zijn.
  • Kosten zonder bedragen. “Fotografie en presentatie gaan apart” zonder te zeggen hoeveel.
  • Geen antwoord over intrekken. Wie niet kan zeggen wat stoppen kost, zet het vaak wel in de opdracht.
  • Haast. Vandaag tekenen “omdat er al kopers klaarstaan”.
  • Onduidelijk wie het werk doet. De makelaar die je spreekt is niet de persoon die bezichtigt en onderhandelt.
  • Geen biedlogboek, of geen inzage. Biedingen hoor je alleen telefonisch.
  • Onduidelijk over lidmaatschap. Of een kantoor dat zich nog “VBO-makelaar” noemt en niet weet waar je met een geschil heen moet.

Eén vlag is niet meteen een reden om af te haken. Vraag door en kijk of het antwoord op papier komt. Het patroon zegt meer: zie je een hoge waarde, een vaag tarief en haast samen, kies dan een ander kantoor.

Na het gesprek: offertes naast elkaar

Reken elke offerte om naar één bedrag inclusief btw en kosten, bij dezelfde verkoopprijs. Dat bedrag vergelijk je, niet de percentages.

Een voorbeeld met drie verzonnen offertes:

Onderdeel Kantoor A Kantoor B Kantoor C
Tarief zoals genoemd 1,1% incl. btw 1,0% excl. btw 4.950 euro vast, incl. btw
Extra kosten inbegrepen inbegrepen 750 euro incl. btw (presentatie)
Totaal bij 500.000 euro 5.500 euro 6.050 euro 5.700 euro
Totaal bij 400.000 euro 4.400 euro 4.840 euro 5.700 euro
Bij intrekken gemaakte kosten volgens opdracht navragen volgens opdracht navragen

Kantoor B lijkt met “1,0%” het goedkoopst, maar is bij 500.000 euro het duurst zodra je de btw van 21% meetelt. En of het vaste tarief van kantoor C gunstig is, hangt af van je verkoopprijs. Bij welke prijs het kantelt, lees je in courtage of vast tarief. Wat kantoren gemiddeld vragen en waarom elke bron iets anders zegt, staat in gemiddelde courtage. Wat je bij de verkoopprijzen in jouw gemeente betaalt, zie je in makelaarskosten per gemeente.

Zet onder de bedragen je antwoorden op de twaalf vragen. Vaak valt dan een kantoor af op iets anders dan de prijs, bijvoorbeeld de intrekkingskosten of wie de bezichtigingen doet. Met het kantoor dat overblijft, maak je de afspraken definitief. Wil je nog onderhandelen? Dan kan dat het best voordat je tekent: “Kantoor X biedt hetzelfde voor [bedrag] inclusief btw. Kunt u daar iets mee?”

Koop je ook een huis? Lees dan wat een aankoopmakelaar kost. Daarvoor gelden andere tarieven en beloningsmodellen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel makelaars moet ik uitnodigen voordat ik kies?

Drie tot vier kantoren is genoeg om waardebepalingen en tarieven te vergelijken. Stel ze allemaal dezelfde vragen en vraag het tarief in euro's inclusief btw bij dezelfde verkoopprijs.

Is een NVM-makelaar of een makelaar van Vastgoed Nederland altijd betrouwbaarder?

Nee. Lidmaatschap geeft je wel toegang tot de Geschillencommissie Makelaardij. Maar uit het Verwey-Jonker-onderzoek van oktober 2026 blijkt dat 87% van de makelaars over wie iemand een negatieve ervaring meldde, lid was van een brancheorganisatie.

Kan ik bij de Geschillencommissie klagen over elke makelaar?

Nee. Dat kan alleen over je eigen makelaar en alleen als die lid is van NVM of Vastgoed Nederland. Je klaagt eerst bij de makelaar zelf. Daarna heb je 12 maanden om het geschil voor te leggen. Het klachtengeld is 77,50 euro.

Is het tarief van een makelaar inclusief btw?

Volgens artikel 3 van de Algemene Consumentenvoorwaarden Makelaardij zijn het loon en de kosten in de opdracht inclusief btw. In offertes en op websites staan percentages soms toch zonder btw. Vraag het daarom altijd na.

Wat kost het als ik de opdracht aan mijn makelaar intrek?

Volgens artikel 14 van de consumentenvoorwaarden kun je altijd intrekken, zonder opzegtermijn. De makelaar mag dan de afgesproken kosten rekenen die hij echt gemaakt heeft. Een deel van het loon mag hij alleen rekenen als je dat hebt afgesproken of als artikel 19 geldt.

Meer over dit onderwerp: Makelaar kiezen. Kantoren vergelijken, offertes naast elkaar leggen, online of traditioneel, of helemaal zonder makelaar.

Lees ook