# Makelaarskosten berekenen: de rekenhulp voor verkopers

> Zo reken je de kosten van je verkoopmakelaar uit: percentage, vast bedrag of mengvorm, met btw, losse kosten en effect op je overwaarde. Met CBS-prijzen.

URL: https://makelaarsinzicht.nl/makelaarskosten-berekenen/  
Gepubliceerd: 2026-11-19  
Categorie: Kosten  
Door: Redactie Makelaarsinzicht

Je berekent makelaarskosten door de verkoopprijs te vermenigvuldigen met het percentage in de offerte (of het vaste bedrag te nemen) en daar de losse kosten bij op te tellen. Bij de gemiddelde verkoopprijs in Utrecht, 549.113 euro, geeft 0,9 tot 1,5% incl. btw een courtage van € 4.942 tot € 8.237.

## De rekenhulp: zo reken je het in vijf stappen uit

De som heeft vijf stappen. Je kunt ze met een rekenmachine doen; de tabellen hieronder rekenen ze voor je uit.

1. **Verkoopprijs.** Kies een gemeente, of vul de prijs in die je zelf verwacht. De gemeenteprijs is de gemiddelde verkoopprijs van 2025, een startpunt en geen waardebepaling van jouw huis.
2. **Model.** Percentage, vast bedrag of mengvorm.
3. **Btw.** Reken altijd met bedragen incl. btw. Staat in je offerte een bedrag excl. btw, vermenigvuldig dat dan met 1,21.
4. **Losse kosten.** Funda-pakket, opstartkosten, energielabel: aan of uit.
5. **Uitkomst.** Totale kosten, omslagpunt, netto-opbrengst en effect op je overwaarde.

### Voorbeeld: drie gemeenten, één bandbreedte

We rekenen met 0,9 tot 1,5% incl. btw, met 1,2% als middenwaarde. Dat is onze eigen bandbreedte op basis van tegenstrijdige bronnen, geen meting: er bestaat geen officiële courtagemeting. Meer over die spreiding lees je in [gemiddelde courtage](https://makelaarsinzicht.nl/gemiddelde-courtage/).

| Gemeente | Gem. verkoopprijs 2025 | 0,9% incl. btw | 1,2% incl. btw | 1,5% incl. btw |
|---|---|---|---|---|
| Groningen | € 396.626 | € 3.570 | € 4.760 | € 5.949 |
| 's-Gravenhage | € 465.418 | € 4.189 | € 5.585 | € 6.981 |
| Utrecht | € 549.113 | € 4.942 | € 6.589 | € 8.237 |

Bron prijzen: CBS, tabel 83625NED, gemiddelde verkoopprijs van bestaande koopwoningen 2025. De percentages zijn onze bandbreedte. Alle bedragen zijn afgerond op hele euro's.

## Welke getallen we invullen en waar ze vandaan komen

**Verkoopprijs.** De gemeentecijfers komen uit [CBS-tabel 83625NED](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/83625ned), gebaseerd op Kadasterdata. Het is de gemiddelde verkoopprijs van bestaande koopwoningen die particulieren kochten, per gemeente tot en met 2025. De tabel is te downloaden onder licentie CC-BY 4.0 en kreeg op 17 februari 2026 de gemeentecijfers van 2025. CBS waarschuwt dat de gemiddelde koopsom geen maat is voor de prijsontwikkeling. Voor jouw huis telt jouw eigen verwachte prijs, bijvoorbeeld na een waardebepaling.

**Percentage.** Een percentage over de koopsom. Trustoo, een offerteplatform, noemt 0,9 tot 1,4% met 1,1% als landelijk gemiddelde. In de Randstad zou het volgens hen 1,1 tot 1,25% zijn en in landelijke provincies 0,85 tot 1,05%. Trustoo zegt er niet bij of dat incl. of excl. btw is. De Gratis Makelaars, die zelf makelaarsdiensten verkoopt, rekent in zijn Courtage-index met een aangenomen 1,10 tot 1,20%. Beide zijn commerciële bronnen. Daarom houden wij de ruimere bandbreedte van 0,9 tot 1,5% aan.

**Vast bedrag.** Trustoo noemt 3.000 tot 7.500 euro voor een vast tarief (op één pagina staat als ondergrens 3.500). De btw-status is onbekend. Reken voor de zekerheid dat het bedrag in je offerte uiteindelijk incl. btw moet zijn.

**Koopsom.** Wat telt als grondslag? Volgens art. 10 van de NVM-consumentenvoorwaarden is dat, tenzij anders afgesproken, wat de koper aan jou betaalt, exclusief overdrachtsbelasting, notariskosten en kadastrale rechten. Hoe de opdracht in elkaar zit, staat in [de opdracht aan je makelaar](https://makelaarsinzicht.nl/opdracht-makelaar/).

**Btw.** Het algemene btw-tarief is 21%. In de opdracht zijn loon en kosten volgens art. 3 van dezelfde voorwaarden inclusief btw. Een voorbeeld: 1,1% excl. btw is 1,331% incl. btw.

**Losse kosten.** Zie het volgende overzicht. Het gaat om bedragen die je bovenop de courtage kunt krijgen, óf die al in het tarief zitten. Vraag dat altijd na.

| Post | Bedrag | Bron en kanttekening |
|---|---|---|
| Opstartkosten (foto, video, opzet) | € 400 tot € 1.000 | Trustoo, commerciële bron |
| Koopcontract opstellen | € 150 tot € 1.000 | Trustoo |
| Funda-advertentie via de makelaar | € 100 tot € 300 | Trustoo; zit vaak in het totaaltarief |
| Funda-pakket, goedkoopste (brons) | € 231 excl. btw, € 279,51 incl. btw | NOS, juni 2026; omrekening door ons |
| Funda-pakket, duurste (goud) | € 536 excl. btw, € 648,56 incl. btw | NOS, juni 2026; omrekening door ons |
| Energielabel en taxatie | Vul zelf de offerte in | Geen betrouwbaar gemiddelde bekend |

De Funda-pakketten zijn sinds half september 2026 duurder. Voor het goedkoopste pakket betaalden NVM-makelaars eerder 110 euro en niet-leden 215 euro. De basisvermelding blijft gratis, en verkopers kunnen een pakket rechtstreeks bij Funda betalen. Trustoo noemt als totaal voor een verkoopmakelaar gemiddeld 4.000 tot 9.500 euro, inclusief bijkomende kosten. Dat is een bereik van een platform met belang bij aanvragen, geen meting.

## Zo lees je de uitkomst

De uitkomst bestaat uit vier getallen. Lees ze in deze volgorde.

1. **Totale kosten incl. btw.** Dit bedrag moet overeenkomen met wat in je offerte staat. Wijkt het af, vraag dan waarom. Een zin die je zo kunt gebruiken: "Is dit bedrag inclusief btw en inclusief alle bijkomende kosten?"
2. **Omslagpunt.** De prijs waarboven een vast bedrag goedkoper is dan het percentage (zie hieronder).
3. **Netto-opbrengst.** Verkoopprijs min makelaarskosten, nog vóór aflossing van je hypotheek.
4. **Overwaarde.** Wat er na aflossing van de eigenwoningschuld overblijft (zie verderop).

### Mengvorm: vast bedrag met bonus

Sommige makelaars werken met een basisbedrag en een bonus als de prijs boven een drempel uitkomt. De formule: vast bedrag + bonuspercentage × (verkoopprijs − drempelprijs), als de verkoopprijs hoger is dan de drempel. Het voorbeeld hieronder gebruikt aangenomen getallen, geen markttarieven.

| Aanname | Bedrag |
|---|---|
| Vast bedrag | € 2.500 |
| Drempelprijs | € 500.000 |
| Bonus | 10% van het deel boven de drempel |
| Verkoopprijs (Utrecht, gemiddeld 2025) | € 549.113 |
| Bonus: 10% × € 49.113 | € 4.911 |
| Totaal courtage | € 7.411 |

Bij een prijs onder de drempel betaal je alleen het vaste bedrag. Vraag dus altijd of de drempel is gebaseerd op de vraagprijs of op de uiteindelijke koopsom, en of de bedragen incl. btw zijn.

## Omslagpunt: wanneer vast goedkoper is

Het omslagpunt is het vaste bedrag gedeeld door het percentage. Ligt je verkoopprijs daarboven, dan is het vaste bedrag goedkoper dan het percentage. Eronder is het percentage goedkoper.

| Vast bedrag | Omslag bij 0,9% | Omslag bij 1,2% | Omslag bij 1,5% |
|---|---|---|---|
| € 3.000 | € 333.333 | € 250.000 | € 200.000 |
| € 5.000 | € 555.556 | € 416.667 | € 333.333 |
| € 7.500 | € 833.333 | € 625.000 | € 500.000 |

Een voorbeeld: Utrecht, vast bedrag € 5.000 tegenover 1,2%. Het percentage kost € 6.589 en het vaste bedrag € 5.000, dus je betaalt € 1.589 minder. In Groningen (€ 396.626) is 1,2% juist € 4.760 en dus iets goedkoper dan hetzelfde vaste bedrag. De prijs van je huis en het gekozen model bepalen dus samen wat gunstig is. Een uitgebreidere vergelijking staat in [courtage of vast tarief](https://makelaarsinzicht.nl/percentage-of-vast-tarief/).

Let op: het goedkoopste model zegt niets over de dienstverlening. Een vast bedrag kan minder bevatten dan een percentage. Wat je ontvangt, staat in de opdracht.

## Wat makelaarskosten doen met je eigenwoningreserve

Makelaarskosten tellen voor de Belastingdienst als verkoopkosten. Overwaarde is volgens de Belastingdienst de verkoopprijs min de eigenwoningschuld min de verkoopkosten. Andere verkoopkosten zijn bijvoorbeeld kosten voor het energielabel, taxatiekosten en advertentiekosten. Bij de eerste verkoop van een eigen woning is die overwaarde je [eigenwoningreserve](https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/woning/eigen-woning/u-verkoopt-een-huis/bijleenregeling/overwaarde-en-eigenwoningreserve/overwaarde).

Elke euro makelaarskosten verlaagt je overwaarde dus met een euro. Een rekenvoorbeeld met een aangenomen eigenwoningschuld:

| Post | Bedrag |
|---|---|
| Verkoopprijs (Utrecht, gemiddeld 2025) | € 549.113 |
| Eigenwoningschuld (aanname) | € 300.000 |
| Courtage 1,2% incl. btw | € 6.589 |
| Funda-pakket brons incl. btw | € 279,51 |
| Overwaarde na verkoopkosten | € 242.244 |
| Overwaarde als er geen kosten waren | € 249.113 |

In dit voorbeeld kost de verkoop zo ongeveer € 6.869 van je overwaarde. Welke kosten je precies kunt meetellen en wat er fiscaal mee gebeurt, hangt van je situatie af. Controleer dat bij de Belastingdienst of een adviseur.

## Wat de rekenhulp niet weet

- **Je werkelijke tarief.** De bandbreedte is een schatting uit tegenstrijdige bronnen. Alleen de offerte van de makelaar zegt wat jij betaalt. Wat een makelaar gemiddeld kost, lees je in [wat kost een makelaar](https://makelaarsinzicht.nl/wat-kost-een-makelaar/).
- **De waarde van jouw huis.** De gemeenteprijs is een gemiddelde over alle verkochte woningen. Een appartement en een vrijstaande woning in dezelfde gemeente liggen ver uit elkaar.
- **Per gemeente gemeten courtage.** Niemand heeft die gemeten. Wij vermenigvuldigen een gemeenteprijs met een bandbreedte. Zie ook [makelaarskosten per gemeente](https://makelaarsinzicht.nl/makelaarskosten-per-gemeente/).
- **Onderhandeling.** Het tarief staat pas vast als je de opdracht tekent, en daarvoor is het te bespreken. Een zin die je kunt gebruiken: "Ik heb ook een offerte met een vast bedrag. Wat kunt u doen bij een koopsom van deze hoogte?" Meer tips staan in [een verkoopmakelaar kiezen](https://makelaarsinzicht.nl/makelaar-kiezen/).
- **Wat je zelf nog kwijt bent.** Notariskosten, verhuiskosten en een eventuele boeterente staan er niet in.

Overweeg je ook een aankoopmakelaar? Daarvoor gelden andere beloningsmodellen: zie [wat kost een aankoopmakelaar](https://makelaarsinzicht.nl/aankoopmakelaar-kosten/).

## Veelgestelde vragen

### Hoe bereken ik de courtage van een makelaar?

Vermenigvuldig de verkoopprijs met het afgesproken percentage, of neem het vaste bedrag. Tel daar de losse kosten bij op. Controleer of het bedrag in de offerte inclusief btw is: in de opdracht zijn loon en kosten dat volgens de NVM-consumentenvoorwaarden (art. 3).

### Wanneer is een vast tarief goedkoper dan een percentage?

Als de verkoopprijs hoger is dan het vaste bedrag gedeeld door het percentage. Bij een vast bedrag van 5.000 euro en 1,2% ligt dat omslagpunt bij 416.667 euro.

### Is de courtage inclusief of exclusief btw?

In de opdracht zijn loon en kosten inclusief btw (NVM-consumentenvoorwaarden, art. 3). In advertenties en op vergelijkingssites is dat vaak niet duidelijk. Het btw-tarief is 21%, dus 1,1% excl. btw is ruim 1,33% incl. btw.

### Tellen makelaarskosten mee bij de overwaarde van mijn huis?

Ja. De Belastingdienst rekent makelaarskosten tot de verkoopkosten. Overwaarde is verkoopprijs min eigenwoningschuld min verkoopkosten. Bij de eerste verkoop is de overwaarde de eigenwoningreserve.
