# Gemiddelde courtage makelaar: waarom bronnen verschillen

> Er is geen officiële meting van de courtage. Zes bronnen naast elkaar, met methode, btw-status en belang, en de bandbreedte waar wij mee rekenen.

URL: https://makelaarsinzicht.nl/gemiddelde-courtage/  
Gepubliceerd: 2026-11-19  
Categorie: Kosten  
Door: Redactie Makelaarsinzicht

Er is geen officiële meting van de gemiddelde courtage in Nederland. Websites noemen getallen tussen 0,9 en 2%, met een verschillende btw-status en een andere methode. Wij rekenen met een bandbreedte van 0,9 tot 1,5% incl. btw, met 1,2% als middenwaarde, en laten bij elk getal zien waar het vandaan komt.

## Zes bronnen, acht getallen

Dit zijn de getallen die je bij deze zoekvraag tegenkomt. De btw-kolom is de belangrijkste: een percentage zonder btw-status vergelijk je niet zomaar met een ander.

| Bron | Getal | Methode | Btw | Datum |
|---|---|---|---|---|
| Huis Verkopen, gemeten courtages | mediaan 1,00% (middelste helft 0,96 tot 1,21%) | afgerekende courtages van verkopen via hun platform, 145 kantoren, laatste 24 maanden; vaste bedragen omgerekend naar percentage | incl. | stand okt. 2026 |
| Huis Verkopen, marktverkenning | 0,9 tot 1,4%, gemiddeld 1,1% | gangbare tarieven die kantoren noemen | niet vermeld | okt. 2026 |
| Trustoo, kostenpagina verkoopmakelaar | 0,9 tot 1,4%, landelijk gemiddeld 1,1% | gangbare tarieven volgens Trustoo; alleen het vaste tarief is volgens de pagina gebaseerd op aanvragen via Trustoo | niet vermeld; de pagina raadt aan het na te vragen | aangepast 3 nov. 2026 |
| Trustoo, plaatspagina Drachten | 1 tot 1,8% | geen methode genoemd | niet vermeld | 2026 |
| Univé | gemiddeld 1 tot 2% | geen methode genoemd | plus btw | zonder datum |
| Hypotheker | tussen 1 en 2% | geen methode genoemd | incl. btw | zonder datum |
| Courtage-index (De Gratis Makelaars) | aangenomen 1,10 tot 1,20% | gemiddelde verkoopprijs per gemeente (31 gemeenten) maal een aangenomen percentage; schattingen, geen facturen | niet vermeld | peildatum aug. 2026 |
| VEH, via AVROTROS Radar | gemiddeld 1,4% (laagste 0,5%, hoogste ca. 2,1%) | honderd makelaarsoffertes onderzocht | niet vermeld | 6 feb. 2020 |

Twee dingen vallen op. Univé en Hypotheker geven dezelfde bandbreedte van 1 tot 2%, maar de een zegt "plus btw" en de ander "incl. btw". Dat scheelt bij 2% al 0,42 procentpunt. En Trustoo noemt op de ene pagina 0,9 tot 1,4% en op de plaatspagina voor Drachten 1 tot 1,8%. Ook Huis Verkopen geeft twee getallen op één pagina: een gemeten mediaan van 1,00% en een gemiddelde van 1,1% uit hun marktverkenning.

## Wie meet wat, en met welk belang?

Achter de getallen zitten drie verschillende soorten metingen.

**Genoemde tarieven.** Het percentage dat een kantoor in een offerte of op zijn site zet. Trustoo en de marktverkenning van Huis Verkopen horen hierbij, net als de offertes in het VEH-onderzoek. Dit is wat een makelaar vraagt, niet wat je uiteindelijk betaalt na onderhandelen.

**Afgerekende courtages.** Huis Verkopen meet wat makelaars na een verkoop doorgeven. Dat komt het dichtst bij de praktijk, maar het dekt alleen verkopen via hun eigen platform. Ze rekenen vaste bedragen ook om naar een percentage, dus de mediaan van 1,00% mengt percentage- en vaste-tariefkantoren.

**Aangenomen percentages.** De Courtage-index vermenigvuldigt een CBS-achtige gemiddelde verkoopprijs met een vooraf gekozen percentage. Het resultaat zegt dus niets nieuws over de courtage zelf: het getal dat eruit komt, ligt al vast door de aanname. De Gratis Makelaars rekent bovendien een besparing uit ten opzichte van 1,15%.

Het belang verschilt ook:

- **Offerteplatforms** (Huis Verkopen, Trustoo) willen dat je via hen een makelaar zoekt. Hun cijfers komen uit hun eigen aanvragen of opdrachten, en we kunnen de onderliggende data niet inzien.
- **Univé en Hypotheker** zijn geen makelaarsmeters. Ze noemen een globale bandbreedte zonder methode of datum.
- **VEH** is een consumentenorganisatie die in 2020 honderd offertes naliep. Dat is het enige onafhankelijke getal in de tabel, maar het is ruim zes jaar oud.

Dat maakt geen van deze bronnen onbetrouwbaar. Het betekent wel dat je elk getal leest als: "dit zegt partij X, met deze methode, op deze datum".

## Btw: de stille verschuiving van 21%

Het algemene btw-tarief is 21%. Een percentage excl. btw wordt dus 1,21 keer zo groot zodra je het afrekent. Trustoo rekent het zelf voor: 1,1% excl. btw is ruim 1,33% incl. btw.

Zo werkt het door in euro's, bij een verkoopprijs van € 549.113 (de gemiddelde verkoopprijs in Utrecht volgens CBS):

| Genoemd percentage | Bedrag excl. btw | Bedrag incl. btw |
|---|---|---|
| 1,0% | € 5.491 | € 6.644 |
| 1,1% | € 6.040 | € 7.309 |
| 1,4% | € 7.688 | € 9.302 |
| 2,0% | € 10.982 | € 13.289 |

Lees je "1 tot 2%" zonder btw-status, dan is de spreiding in euro's dus nog groter dan hij lijkt. Voor jou geldt gelukkig een vaste regel: volgens art. 3 van de Algemene Consumentenvoorwaarden Makelaardij (NVM) zijn het loon en de kosten in de opdracht inclusief btw. "Loon" heet in de praktijk ook courtage of honorarium (art. 2). Het bedrag dat je tekent, is dus het bedrag dat je betaalt. Let wel op dat dit de voorwaarden van NVM-leden zijn en dat een percentage in een offerte of folder nog excl. btw kan zijn.

## Percentage tegenover euro's: het regioraadsel

Je leest allebei: "in de Randstad is een makelaar duurder" en "in de Randstad betaal je juist minder courtage". Beide kunnen kloppen, want ze gaan over andere dingen.

Trustoo noemt voor de Randstad 1,1 tot 1,25% en voor landelijke provincies 0,85 tot 1,05%. Huis Verkopen meet in de Randstad juist het laagste percentage, met een mediaan rond 1,0%. Dat is een echte tegenspraak in percentages, en die kunnen we niet oplossen: de ene bron vermeldt de btw-status niet, en de andere heeft een eigen steekproef. Het is dus gewoon niet vast te stellen welke regio het hoogste percentage rekent.

In euro's is het verschil een stuk duidelijker. Neem Utrecht (€ 549.113) en Groningen (€ 396.626, beide CBS-gemiddelden):

| Variant | Utrecht | Groningen |
|---|---|---|
| Trustoo: Randstad 1,1% en provincie 1,05%, incl. btw verondersteld | € 6.040 | € 4.165 |
| Huis Verkopen: Randstad rond 1,0% en landelijke mediaan 1,00% | € 5.491 | € 3.966 |

Dit is een rekenvoorbeeld met genoemde percentages, geen meting van wat daar echt wordt betaald. Maar het laat zien: wie gelijk heeft in de percentagediscussie, de Utrechter betaalt in beide varianten meer euro's. Een gelijk of iets lager percentage op een duurdere woning geeft toch een hoger bedrag. Daarom werken we in dit artikel niet met "de courtage in gemeente X". Zie [makelaarskosten per gemeente](https://makelaarsinzicht.nl/makelaarskosten-per-gemeente/) voor wat we daar wel kunnen laten zien: de verkoopprijs per gemeente, met onze bandbreedte erover.

## Welke bandbreedte gebruiken wij, en waarom geen gemiddelde?

Wij rekenen met **0,9 tot 1,5% incl. btw, met 1,2% als middenwaarde**. Op de gemiddelde verkoopprijs van ongeveer € 503.000 (Q3 2026) is dat € 4.527 tot € 7.545, met € 6.036 in het midden.

Dit is een keuze, geen meting:

- **Ondergrens 0,9%:** de ondergrens die zowel Huis Verkopen als Trustoo noemt bij hun gangbare tarieven (Trustoo noemt voor landelijke provincies zelfs 0,85%).
- **Bovengrens 1,5%:** net boven de 1,4% die VEH gemiddeld vond en die ook Huis Verkopen en Trustoo als bovengrens van hun gangbare tarieven geven.
- **Middenwaarde 1,2%:** tussen de gemeten mediaan van Huis Verkopen (1,00%) en het VEH-gemiddelde (1,4%).
- **Buiten de bandbreedte:** het hogere eind van Univé (2%, plus btw) en van Drachten (1,8%). Dat kan voorkomen, bijvoorbeeld bij een duur kantoor of een percentage excl. btw. We kunnen niet zien hoe vaak.

Een gemiddelde verzinnen we niet, omdat niemand het gemeten heeft. Een enkel getal suggereert een precisie die er niet is. We tonen daarom altijd de bandbreedte en kijken die elk kwartaal na.

Bij een vast tarief is het beeld ook niet scherper: Trustoo noemt € 3.000 tot € 7.500 (de ene pagina zegt € 3.500 als ondergrens), voor Drachten € 2.500 tot € 5.500. De btw-status is daar onbekend. Wanneer een vast tarief goedkoper wordt dan een percentage, lees je in [courtage of vast tarief](https://makelaarsinzicht.nl/percentage-of-vast-tarief/).

## Wat betekent dit voor jouw offerte?

Een landelijk gemiddelde zegt weinig over je eigen offerte. Daar heb je drie dingen aan:

1. **Vraag het bedrag, niet het percentage.** Zeg: "Wat is het totaalbedrag aan courtage inclusief btw als mijn huis voor € 450.000 verkoopt?" Dan vergelijk je offertes in euro's en vallen de btw-verschillen weg.
2. **Vraag de btw-status na.** Zeg: "Is dit percentage inclusief of exclusief 21% btw?" Laat het bedrag in de opdracht zien: dat is volgens art. 3 inclusief btw.
3. **Gebruik de bandbreedte als ijkpunt, niet als maatstaf.** Zit een offerte binnen 0,9 tot 1,5% incl. btw, dan is hij niet opvallend. Zit hij erboven, vraag dan waarvoor je extra betaalt.

Reken je eigen verkoopprijs door in de [rekenhulp voor makelaarskosten](https://makelaarsinzicht.nl/makelaarskosten-berekenen/). Een overzicht van alle kostenposten staat in [wat kost een makelaar](https://makelaarsinzicht.nl/wat-kost-een-makelaar/).

## Veelgestelde vragen

### Wat is de gemiddelde courtage van een verkoopmakelaar?

Er is geen officiële meting. Bronnen noemen tussen 0,9 en 2%, met verschillende btw-regels. Wij rekenen met 0,9 tot 1,5% incl. btw, middenwaarde 1,2%.

### Is courtage inclusief of exclusief btw?

Dat verschilt per bron. In de opdracht zijn loon en kosten volgens art. 3 van de NVM-consumentenvoorwaarden inclusief btw. Een percentage in een offerte of op een website kan ook excl. btw zijn: vraag het na.

### Is een makelaar in de Randstad duurder dan elders?

In euro's meestal wel, omdat de verkoopprijs hoger is. In percentage spreken bronnen elkaar tegen: Trustoo noemt de Randstad hoger, Huis Verkopen meet er juist een lager percentage.

### Waarom noemt elke site een ander percentage?

De bronnen meten verschillende dingen: genoemde tarieven, afgerekende courtages of een aangenomen percentage. Ze gebruiken andere periodes, rekenen vaste tarieven soms om en hanteren niet dezelfde btw-status.
